Stil is het deze zondagochtend in Mensingeweer, alleen bij molen Hollands Welvaart heerst bedrijvigheid. Vrijwillig molenaars Egbert Pol en Jakob Slob hebben een makkie, het is fris voor de tijd van het jaar en (nog) niet druk. Ook binnen, in koffie- en theeschenkerij In de Malle Molen, kunnen de vrijwilligers rustig aan doen.
Egbert en Jakob hebben, zoals dat in molenaarstaal heet, geen zeilen voorgelegd vanwege de stevige wind. De molen draait op toeristische snelheid, aldus Jakob.
Ze leerden het vak van de meester, Derk Jan Tinga uit Winsum. De molenaar met de minste ervaring, de 71-jarige Jakob, is elke zondag op de molen te vinden. Egbert (56), al ruim twee decennia molenaar naast zijn dagelijkse werk als eigenaar van de winkel Electro World Pol in Winsum, draait volgens een rooster. ´Bezoekers die erom vragen, leiden wij rond´, zegt Jakob.
Vijf Drentse heideschapen in een weiland tussen Winsum en Onderdendam. Voorbijgangers grijpen vaak naar de smartphone of fototoestel, want op het Hogeland zijn deze dieren echt wel een bijzonderheid.
Reinder Hamming (57) houdt ze, schapendrijven met zijn twee bordercollies is zijn grote hobby waarover hij met enthousiasme vertelt. ´Deze schapen zijn zeer geschikt voor drijven. Ze lopen makkelijk en schieten niet in de stress. En als je zoals ik elke dag met ze wilt trainen, kun je ze het beste bij huis hebben. En maak je niet ongerust, op klei kunnen ze goed leven.´
Kijk die lady´s eens! Er hoeft maar een drup te vallen en ze schieten al onderdak
Voor Geert Koenes zit er zaterdagmorgen niks anders op dan met de hand kunstmest te strooien op zijn land tussen Baflo en Rasquert. ´Normaal doe ik het met mijn zitmaaier met daarachter een kunstmeststrooier. De maaier is helaas stuk.´
Op een campingstoel zit hij in de luwte van het balkenhuisje op de dijk in Garnwerd. Jan Albert Buiskool schildert dinsdagmorgen met olieverf het aan de overzijde van het Reitdiep gelegen café-restaurant Hammingh.
Een dag eerder was de amateurschilder ook al in Garnwerd. ´Dat was geen succes, er was te veel tegenlicht. Vandaag zijn de omstandigheden beter.´
Bedrijvigheid alom woensdagmorgen op het terrein van Watersportvereniging Onderdendam, waar een aantal bootbezitters onderhoud plegen aan hun vaartuig. Ben Deekens schuurt de roefraampjes van zijn Castor, een varend monument uit 1925. ´Zaterdags is het hier pas echt druk.´
´De Castor is een bakdekkruiser met koffer, 9,5 meter lang. Als we gaan slapen, duiken we dus echt de koffer in. We (Ben en zijn vrouw Stien) hebben hem 42 jaar geleden gekocht. Sinds 1999 ligt de boot in Onderdendam.´
De Castor heeft prachtige patrijspoorten.
De Ten Boerster is lid van de Oude Glorie, een vereniging van booteigenaren met als doel het behoud van authentieke historische motorjachten van vóór 1945. ´We hebben 120 leden, hoofdzakelijk afkomstig uit Nederland maar er zijn ook enkele Belgen bij. Eens in de vijf jaar komen we bij elkaar, afgelopen zomer was er een lustrumbijeenkomst in Leeuwarden. De vereniging vergrijst. Jongeren hebben helaas weinig belangstelling voor varend erfgoed.´
Tijdens de lenteachtige februaridagen is de oud-buschauffeur begonnen met het jaarlijkse onderhoud. ´Daar gaan heel wat uren in zitten. Nu helemaal omdat ik vorig seizoen een verkeerde houtbeits heb gebruikt. Dat was mij helaas geadviseerd. Alles moet eraf en opnieuw gelakt worden om de boot weer in originele staat te krijgen´, vertelt Ben, terwijl hij de schuurmachine pakt. Voor het mahoniehout waar hij met de machine niet bij kan, ligt de verfkrabber klaar. De onderkant van de Castor zit al in de nieuwe lak.
Koop een boot, werk je dood. Dat gezegde gaat voor ons niet op
´Wat wij doen is te vergelijken met een dierenasiel of met het Zeehondencentrum Pieterburen. Alleen vangen wij verdwaalde postduiven op´, vertelt Klaas-Jan Nienhuis (82).
Hij heeft al jaren in Eenrum een zogeheten centraal hok voor opvang van postduiven van de Nederlandse Postduivenhouders Organisatie (NPO). Zijn vrouw Jantje helpt hem waar nodig. ´In het hele land zijn er misschien dertig opvangadressen. De meeste zitten in het Zuiden, waar de duivensport populair is. Dit is het enige hok op het Hogeland. In het Noorden neemt de belangstelling voor de duivensport door de vergrijzing af. Je ziet nauwelijks leden jonger dan 50 jaar.´
Derk verlaat na de wedstrijd als laatste het veld.
Te midden van 22 jongvolwassenen maakt Derk de Vries zaterdag zijn meters op het voetbalveld. Zijn grijze haren wapperen in de stormachtige wind, zijn tenue geeft nog wat kleur aan deze grijze dag. Vier keer zo oud is hij als de voetballers, zou hun opa kunnen zijn. Sterker nog, hij ís de opa van een speler, van Dani Nubé.
Derk is met zijn 72 jaar de oudste scheidsrechter van de voetbalvereniging Winsum.
´Als je maar goed de diagonaal loopt, kun je wel twee wedstrijden achter elkaar fluiten, hebben ze me vroeger op de cursus geleerd. Dat probeer ik nog zoveel mogelijk toe te passen. Na afloop van een wedstrijd ben ik ook niet moe.´
De jongen bleef maar commentaar geven. Op den duur houdt het op
Derk fluit op het sportpark aan de Schouwerzijlsterweg de competitiewedstrijd tussen Winsum 19-3 en Helpman 19-2. ´Winsum 19-3 en Winsum 7 zijn mijn vaste teams. Al hun thuiswedstrijden fluit ik. En als er een keer tussendoor een scheidsrechter ontbreekt bij een ander team doe ik die wedstrijd er gewoon bij.´
Het duel eindigt in een 1-3 zege voor de Stadjers. ´Jammer dat ik die jongen van Helpman vlak voor het einde een tijdstraf moest geven. Hij bleef maar commentaar geven. Op den duur houdt het op.´
Het grappige is dat Derk op het veld doet alsof hij thuis is bij zijn Elly: hij praat zo plat als het maar kan
Ze zijn een levende attractie, de drie alpaca´s die Rieks (69) en Livonne (67) van der Veen bij hun woning in Baflo hebben lopen. ´Vaak stoppen automobilisten, fietsers of wandelaars om ze te bekijken.´
Cheeka (11), Joy (8) en Jessie (5) bivakkeren naast de woning, op een ruim veld voorzien van overkapping, stro-opslag en een voederbak. ´Alleen gras eten is niet goed voor hun spijsvertering. Bijvoeren is nodig. In de wintermaanden houden we ze binnen, anders vertrappen ze het gras en wordt het een bende. Voor de temperatuur hoeft dat zeker niet, ze kunnen tegen 40 graden onder nul.´
Het is hartverscheurend om afscheid van ze te nemen
Rieks houdt zich bezig met de verzorging van de van oorsprong Zuid-Amerikaanse dieren, voor Livonne is het vooral genieten van hun aanwezigheid. ´We hebben ook gefokt met de alpaca´s. In totaal hebben we zes verkocht, maar dat zijn zeker geen leuke momenten. Een veulentje moet tien maanden bij de moeder blijven en je gaat je hechten aan de dieren. Hartverscheurend om dan afscheid van ze te nemen.´
Dat en twee keer de vervelende ervaring van een doodgeboren veulentje maakten dat de eigenaren het fokken op een lager pitje hebben gezet. ´Misschien dat we het in de toekomst weer proberen.´
Twee maanden na de pensionering van Rieks als buitendienstmedewerker bij de gemeente Winsum verschenen acht jaar geleden de alpaca´s aan de Tinallingerweg. ´We dachten al twee jaar na om uit hobby alpaca´s te houden, hadden er ook al veel over gelezen. We waren helemaal verkocht toen we een open dag van de alpacaboerderij in Westerlee bezochten. Daar hebben we later drie gekocht, waaronder Cheeka en dochter Joy. Cheeka´s dochter Jessie is hier geboren.´
Af en toe krijg ik een klodder in mijn gezicht. Zit mijn bril er helemaal onder
Een Citroën staat op een zaterdag even na het middaguur langs de Onderdendamsterweg, 500 meter buiten Winsum. Vanuit het autoraampje aan de passagierskant tuurt Harry Blijleven door een telescoop naar een groep knobbelzwanen in het land. ´Het zijn er 52, van 17 heb ik inmiddels de gegevens afgelezen van de kleurringen en van 2 van de halsband´, zegt de vogelaar.
´Het zijn jonge zwanen, verstoten door hun familie. Ik schat dat ze allemaal tussen de 1 en 3 jaar oud zijn. Enkele zwanen uit deze groep heb ik kortgeleden gespot bij Warffum. Je weet hoe dat gaat. Een groepje van vier, vijf zwanen vindt de boer niet erg, maar worden het er tientallen dan verjaagt hij ze op den duur. Rijdt-ie bijvoorbeeld even met de trekker het land op.´
Voor Dirk is er genoeg te doen aan de Schouwerzijlsterweg.
Dirk (Johannes) Ronda zou er toch moeten zijn. Zijn auto staat voor het hek, de schuurdeur staat open. Naar binnen dan maar. De kippen maken dat ze wegkomen. ´Hier ben ik!´ Dirk zit op een stoeltje in de hoek van de schuur. Kijken, rusten en genieten.
De 74-jarige Winsumer is alle dagen in zijn paradijsje aan de Schouwerzijlsterweg te vinden. Heeft daar bij de rioolwaterzuivering 11 schapen, 1 ram, 5 kippen en 1 haan lopen. Vroeg in de ochtend en in de namiddag verzorgt hij de dieren. Al veertig jaar, het was al zijn domein voordat de zuivering er was. Meerdere liefhebbers hadden daar indertijd een lapje grond met een schuurtje. Derk (Hazekamp) en Dirk zijn de enige overgeblevenen.
