Melkveehouder Sjouke: af en toe twijfel, maar vol plannen

Sjouke Elzinga mag graag veehouder zijn, maar af en toe borrelt twijfel op. ´Het is een manier van leven, dag en nacht ben je boer. Het gaat altijd maar door. Dat kun je alleen doen als je het leuk vindt. Maar ik heb weleens de vraag gesteld of ik hier mee door moet gaan. De regelgeving die Den Haag ons oplegt, de storm aan kritieken. Onterecht in mijn ogen.´

Sjouke wijst op een bord in de melkstal. Bezoekers aan een open dag konden hun reactie erop kwijt. ´Soms motiveert het me ´s ochtends om ernaar te kijken. Heel veel bedankjes, mensen schrijven hoe leuk het was en hoe mooi het bedrijf is.´

Je kweekt meer begrip door te laten zien wat je doet

´We hebben twee keer meegedaan aan een open dag, de eerste keer kwamen er meer dan 500 mensen, de tweede keer tussen de 800 en 900. Er komen alleen burgers, dat is heel mooi want men heeft vaak geen idee hoe een melkveebedrijf werkt. Je kweekt meer begrip door te laten zien wat je doet.´

Sjouke (40) vormt samen met zijn ouders Siete en Sybrigje een vennootschap. Siete kwam in 1963 samen met zijn ouders, broer en oom vanuit Oostermeer (Friesland) naar Onderdendam.

Pa en moe wonen 2 kilometer verderop op de hoofdvestiging. Zoon woont – gedeeltelijk met zijn 8-jarige zoon Jeroen – op de boerderij in Tinallinge, in buurtschap De Vennen.

Friese stabij Whisky is dikke vrienden met de koeien, in dit geval jongvee. Minder met de muizen, die verorbert ze in groten getale, aldus Sjouke.

Bij de extensieve veehouderij hoort 120 hectare grond. Ruim 3 kilometer ligt langs de Rasquerdermaar en Warffumermaar, waar de dames van april tot oktober grazen. Op 9 hectare kan dat niet, daar verbouwen de Elzinga´s afwisselend mais en tarwe, voer voor de koeien. 20 hectare is ´vogeltjesland´ en voorzien van twee plasdrasgebiedjes. Het maaien gebeurt na het broedseizoen en op dit gedeelte komt vaste mest in plaats van kunstmest.

Het bedrijf telt 170 melk- en kalfkoeien, ras Holstein-Friesian. Het jongvee (12o stuks) huist in de schuur van Sjouke. ´We zijn aan het inkruisen met andere rassen om sterkere koeien te krijgen. De kalfjes zien er daardoor iets anders uit. Zodra het jongvee gekalft heeft, verhuizen ze naar de hoofdvestiging.´

Vorig jaar leverden de koeien samen 1,7 miljoen liter. ´Als je het in pakjes melk achter elkaar zet, is het een beste afstand. Een paar koeien zitten rond de 50 liter per dag. Onze oudste koeien zijn van 2010, eentje daarvan heeft meer dan 100.000 liter geleverd. Vroeger was dat heel bijzonder. Tegenwoordig wordt een koe in het zonnetje gezet als ze 10.000 kilo vet en eiwit geeft, daarvoor is meer dan 100.000 liter melk nodig.´

1 cent verschil maakt veel uit als het om 1,7 miljoen liter gaat

De melkprijs is met 35 cent per liter aan de lage kant, zegt Sjouke. ´Het is weleens 40 cent geweest, maar ook wel 30 cent. De melkfabriek, in ons geval coöperatie FrieslandCampina, bepaalt de prijs. 1 cent verschil maakt veel uit als het om 1,7 miljoen liter gaat.´

Het is een extensief landbouwbedrijf. ´We hebben geen melkrobot, maar een moderne melkstal, waar 24 koeien tegelijk gemolken kunnen worden. Dat is voor voor het weiden praktischer, de koeien kunnen we dan op onze tijden melken, dat is rond 5.30 uur en 16.30 uur. Per keer ben ik er twee uur zoet mee omdat ik ze een voor een op de melkmachine moet aansluiten.´

De dames zijn zeer gecharmeerd van de koeborstel.

De stal is zes jaar geleden na een asbestsanering voorzien van een lichtdoorlatend dak. ´Ik had het een keer op een beurs gezien. Daglicht is het mooiste licht, het is voor ons en de koeien prettiger en het scheelt in energieverbruik.´

Flexibele boxen uit Ierland voor de koeien

Ronduit vooruitstrevend was Sjouke met de flexibele boxen in de nieuwe ligboxenstal. ´Normaal zijn ze van staal, deze zijn van kunststof. Voor de koeien is dat comfortabeler, ze krijgen meer bewegingsvrijheid. Ik had erover gelezen in een Amerikaans blad en ben speciaal naar Ierland geweest om te kijken bij de producent en bij boeren die het gebruikten. Kunststof boxen zijn iets duurder, maar de koegezondheid heb ik hoog. Inmiddels is er een leverancier in Nederland. Af en toe komen collega-veehouders bij ons kijken hoe het in de praktijk werkt.´

De twee molens met houten wieken leveren genoeg stroom voor de maatschap. Bij de boerderij in Tinallinge staat ook een windmolen, maar die is van de dorpscoöperatie.

Vof Elzinga werkt energieneutraal. Twee molens van E.A.Z. Wind produceren genoeg energie voor het bedrijf. De warmte van de melk (30 graden) wordt gebruikt om het water op te warmen voor de dagelijkse spoeling van de melkinstallatie. ´De maatschap verbruikt 3500 kubieke meter gas, dat is alleen voor het woonhuis. Daar wil ik in de toekomst ook iets op verzinnen.´

Ik leg hem alles uit, dat geeft hem en mij een goed gevoel

Want Sjouke heeft plannen en ideeën genoeg. ´Ik wil er graag een tweede tak bijdoen. Op de open dagen merk je dat het voor de jeugd belangrijk is om te weten waar het eten vandaan komt. Een oud-klasgenoot van mij heeft een educatieboerderij in Drenthe en ontvangt daar klassen. Zodra ik de boerderij overgenomen heb van mijn ouders wil ik ook die educatieve kant op.´

´De vroegere melkstal zou dan een ontvangstruimte/kantine kunnen worden. Een combinatie met een soort zorgboerderij is ook een optie. De laatste tijd helpt af en toe een jongen met een vorm van autisme. Hij vindt het heel leuk en stelt veel vragen. Ik leg hem alles uit, dat geeft hem en mij een goed gevoel.´

De jonge bouwers van Zandeweer

Willemijn klimt speciaal voor de foto in de boomhut in wording. Roelof helpt haar een handje.

In de voorjaarsvakantie wordt druk gebouwd naast de boerderij van de familie Kruijer-Speelman aan de Veilingweg in Zandeweer.

Roelof Kruijer (12) bouwt een boomhut. ´Eergisteren ben ik begonnen. Maar ik ben niet lang achterelkaar bezig. Het is de bedoeling dat het een mooie hut wordt met een dak. Ik moet nog even kijken hoe ik het precies ga doen. Hutten bouwen we vaker, maar dit wordt mijn eerste boomhut.´

Lees “De jonge bouwers van Zandeweer” verder

Sjors heeft na oproep meer tennisballen dan ooit

Zestig tennisballen waren ze al kwijtgeraakt. Reden voor Wouter van der Laan en Miriam de Boer om voor hun huis in Pieterburen een groot bord te plaatsen, uit naam van hun golden retriever Sjors.

Het is een idee van horecaman Wouter. ´Sjors is 1,5 jaar oud en kan bijna apporteren. Hij kan opzoeken, oppakken en – bijna – terugbrengen. Vaak laat hij de tennisbal onderweg slingeren. Dat liep aardig in de papieren. Binnen een paar maanden was hij er al zestig kwijtgeraakt. Dat moet anders, dacht ik, en in december heb ik het bord in de tuin gezet.´

Lees “Sjors heeft na oproep meer tennisballen dan ooit” verder

Het vaste rustpunt van Joop (die dus géén verkeersteller is)

Joop steekt de duim omhoog naar een passerende automobilist.

Nee, hij is geen verkeersteller, hoewel sommige mensen dat wel denken. En dat is niet vreemd, want Joop Bakker (65) zit vrijwel elke middag rond de klok van twee op het bankje op de hoek van de provinciale weg en de Borgweg in Winsum. Even een peukje roken. En zeker geen auto´s tellen.

Fietsers en voetgangers groet hij met moi. De hand of duim gaat omhoog naar automobilisten, bus- en vrachtwagenchauffeurs. In een kwartier tijd klinkt geregeld geclaxonneer. ´De helft van de mensen kent mij omdat ik hier op een vaste tijd zit. Ik zie ze denken achter het stuur: ja hoor, daar zit die vent weer.´

Lees “Het vaste rustpunt van Joop (die dus géén verkeersteller is)” verder

Alle dagen bezig om van Overdaips iets prachtigs te maken

Mario: altijd bezig, nooit niet.

Wat is het toch heerlijk als je beschikt over twee rechterhanden. Kijk naar Mario, die aan het Reitdiep bij Roodehaan – officieel in Saaksum – eigenhandig een prachtig gebouw neerzet met beneden een restaurant met keuken, hellingbaan en sanitaire voorzieningen, en boven een kantoor annex relaxruimte.

Overdaips heet het nieuwe recreatiebedrijf voor campers en caravans, een initiatief van Mario en Karin. ´Kleinschalig, want we willen het met ons tweeën en eventueel wat hulp kunnen doen.´

Gelukkig is bouwen mijn hobby

Lees “Alle dagen bezig om van Overdaips iets prachtigs te maken” verder

Ook zonder vis kunnen Ruben en Brian een goede dag hebben

Ruben (links) en Brian in de haven van Usquert.

Ze mogen zoals vrijwel iedere jongere graag gamen, maar vissen vinden ze leuker. ´De kick is geweldig, de spanning als je beet hebt. Daar kan gamen niet tegenop.´

Dus turen de vismaatjes Brian Drent (14) en Ruben Goedemans (13) in de haven van Usquert op een frisse winterdag naar de dobbers van hun werphengels. Met dood aas proberen ze snoeken te verleiden.

Lees “Ook zonder vis kunnen Ruben en Brian een goede dag hebben” verder

David en Mawi op naar stap 2: een Mexicaans restaurant

David en Mawi Kloosterhuis wonen op hun nieuwe stek, in het voormalige winkelpand (uit 1900) op de hoek van de Hoofdstraat en Noorderstraat in Warffum. Wekenlang zwoegen met familie en vrienden ging eraan vooraf.

Het woongedeelte is klaar, nu is het volgende project aan de beurt, vertelt David drie dagen na de verhuizing: het realiseren van een Mexicaans restaurant.

Lees “David en Mawi op naar stap 2: een Mexicaans restaurant” verder

Winter weg, welkom koeien

Lag de temperatuur een week geleden nog dik onder nul en was sprake van massale schaatspret, deze februaridag lijkt het volop lente, met temperaturen van rond de 15 graden en veel zon.

En al helemaal als de koeien buiten lopen te grazen, zoals in buurtschap Abbeweer, bij Tinallinge.

Sjoukje 15, geboren op 18 februari. Foto: Antoinette Alting

Biologisch melkveehouder Arie Poot geeft zijn koeien zo vroeg mogelijk in het seizoen de vrijheid. ´Niks is mooier dan dat de koeien zelf het gras ophalen en alle bewegingsvrijheid hebben´, zegt zijn partner Antoinette Alting.

Afgelopen donderdag verwelkomden Arie en Antoinette het eerste kalf van dit seizoen: Sjoukje 15. ´De overige negentig komen binnen drie maanden.´

Remy (18), trotse eigenaar van een Porsche

Pas 18 jaar oud en eigenaar van een Porsche 924 uit 1981. Remy Diephuis is de naam. ´Van moderne auto´s ben ik niet zo. En een oude Porsche was niet eens mijn droom. Liever had ik een muscle car als een Mustang, zo´n brede Amerikaanse auto met krachtige motor. Maar die zijn voor mij veel te duur.´

Leeftijdsgenoten kunnen het amper geloven als de Eenrumer vertelt over zijn aanwinst. ´Je lult uit je nek. Laat zien, zeggen ze. En dan stuur ik een foto als bewijs.´

Lees “Remy (18), trotse eigenaar van een Porsche” verder

Anjo, een houtklover die van bomen houdt

Op een miezerige winterdag is Anjo ´De Klover´ Arkema te vinden in een boerenloods tussen Warffum en Breede. Inderdaad, bezig om hout te kloven. ´Dit werk doe ik vooral bij slecht weer, rooien kan het beste als het droog is.´

´Als ik de hele dag stug doorga, kom ik op 25 kuub kachelhout, 15 kisten vol´, zegt Anjo (55), sinds 13 jaar eigenaar van Bomenrooierij De Klover.

Lees “Anjo, een houtklover die van bomen houdt” verder