Twee stellen, één kerk en een flinke klus

Links Nienke en Rik, rechts Jannegreet en Leon. De 2-jarige Jente heeft een onderonsje met haar tante.

Een flink project van twee stellen, zo kun je het gerust noemen. Leon Kooijmans en Jannegreet Korthuis zijn, samen met haar broer Rik en Nienke Korthuis, sinds 1 april vorig jaar de trotse eigenaren van het stenen kerkje aan de Zijlvestweg in Schouwerzijl. Sindsdien zijn ze volop aan het verbouwen. Wanneer het af is? Geen idee.

De kerk hebben ze gesplitst. Het achterste deel is voor Leon en Jannegreet, die er gaan wonen. Voorlopig verblijven ze nog bij haar ouders in Garnwerd. Rik en Nienke blijven waar ze zitten, een kilometer verderop in het karakteristieke waarhuis op Schaphalsterzijl. Hun plan: in het voorste deel een B&B realiseren met drie kamers.

Leon haalt stucwerk weg. ´Hier zijn we de laatste weekenden mee bezig. Heerlijk werk. Urenlang ben je bezig en dan kom je in een modus.´

Deze vrijdagmorgen in april zijn Leon en Jannegreet in de kerk aan het klussen. Het andere stel heeft het druk en neemt aan het eind van het gesprek nog een kijkje. Een foto van de twee stellen samen is wel zo mooi natuurlijk.

Hoe het allemaal begon? Leon: ´In de tuin stond niet meer dan een simpel bordje: te koop. Rik en Nienke zagen het en belden ons. Of dit niet iets was om samen aan te pakken. We zagen het meteen als een avontuur. Niet iets voor snel huisje-boompje-beestje, maar juist om samen iets moois neer te zetten.´

Het gebouw dateert van 1902 en verloor in 1986 zijn functie als (vrijgemaakte) kerk. Aan de Zijlvestweg in Schouwerzijl bevindt zich ook nog een houten kerk, het voormalige onderkomen van de gereformeerde kerk synodaal.

In een jaar tijd is er al enorm veel gebeurd. Dak, vloer en riolering zijn volledig vernieuwd. De houten vloer maakte plaats voor beton, de binnenkant is bijna helemaal gestript.

´We bouwen een verdieping voor onszelf´, vertelt Leon. ´Beneden komen de slaapkamers, badkamer en gang. Boven wordt het juist open en licht: daar willen we de woonkamer en keuken, met in de achtergevel een groot raam dat uitkijkt over de landerijen. Een idee van Jannegreets vader, die bouwkundige is. We proberen zoveel mogelijk volgens nieuwbouweisen te werken, met gebruik van natuurlijke materialen.´

De verbouwing verloopt stap voor stap. Zonder strakke planning, want die blijkt in de praktijk toch lastig vol te houden. Soms zit het mee, soms tegen. Het dak ging sneller dan verwacht, maar bij de vloer was het flink aanpoten. De zware kleigrond moest eerst worden uitgegraven en alles moest perfect waterpas liggen voordat het beton gestort kon worden.

Soms is het gewoon zwaar werk. Toch blijft het leuk, benadrukt Leon, juist omdat ze het samen doen. Familie en vrienden helpen regelmatig mee, waar nodig schakelen ze professionals in. ´Soms zijn we met acht mensen tegelijk bezig. Ja, dan schiet het lekker op.´

Jannegreet: ´Het is heerlijk om te dromen en plannen te maken. Dat geeft energie. Daar horen ook mindere dagen bij. Dagenlang graven was bepaald niet mijn hobby.´

Ondertussen proberen ze ook nog een balans te vinden met hun werk: allebei werken ze vier dagen per week. Hij werkt als aanjager van duurzaam bouwen bij bouwbedrijf Hekstra; Jannegreet is ecoloog bij ingenieursbureau Arcadis.

Onder de vloer die de vorige bewoners hadden gelegd, kwamen delen van de originele kerkvloer tevoorschijn. Het hout dat nog van goede kwaliteit is, krijgt straks een tweede leven, bijvoorbeeld in een boekenkast.

Jannegreet: ´Grappig is ook dat we bij het uitgraven van de oude kerkvloer in een klein laagje zand nog oude muntjes vonden en sleutels. Niet zo vreemd, want ooit had de kerk alleen een zandvloer, waarin verloren munten voor de collectebus verdwenen.´

Dat ze aan een groot project begonnen, wisten ze van tevoren. Meerdere keren hadden ze gekeken bij de vorige eigenaren, die er dertig jaar woonden en jarenlang een antiquariaat hadden. Het oordeel van Jannegreets vader gaf uiteindelijk vertrouwen: kijk er doorheen, de basis is goed.

Leon en Jannegreet zijn niet kerkelijk. Opvallend genoeg studeerde hij wel theologie, religiewetenschappen én filosofie. ´Ik vind religie heel interessant. In die zin is het best bijzonder dat we straks in een kerk wonen.´

Bij Hekstra was Leon nog een tijdje dakwerker. Die ervaring kwam goed van pas in Schouwerzijl. ´We hebben het dak maandenlang van dichtbij gezien. Vanaf de grond kun je het alleen zien vanuit de achtertuin. Het gebouw verstopt zich eigenlijk tussen de overige bebouwing: een voormalige pastorie, school, schoolmeesterswoning.´

En dan is er nog de tuin, waar ze nu al van genieten. ´Voor het eerst hebben we een eigen tuin. Het is hier zó rustig. Een wereld van verschil met Groningen en Utrecht, waar we eerder op een woonboot woonden, midden in het geluid van verkeer en studenten.´

Vol lof zijn ze over het dorp. ´De mensen zijn leuk, meelevend en meedenkend. We mogen bijvoorbeeld pauzeren in het dorpshuis en gebruikmaken van het toilet. Ook hebben we mazzel met de buren aan weerszijden. We kunnen het uitstekend met elkaar vinden. Dat is mooi meegenomen met zo´n bouwproject.´