Van droom naar zelfoogsttuin: moeder en dochter samen aan de slag op Maarhuizen

Op een halve hectare grond bij de Enne Jans Heerd zijn Hannelore Börger en Loë Kostermans begonnen aan een zelfoogsttuin: Tuinderij Op Maarhuizen. Moeder en dochter staan te popelen om op deze historische plek iets bijzonders neer te zetten.

De eerste stappen zijn gezet. Een van de vijf veldjes (elk zo´n 300 vierkante meter) ligt er al, aan nummer twee wordt gewerkt. Intussen laat de spinazie zich voorzichtig zien en groeit de rabarber gestaag door.

Het is flink aanpoten. ´We kregen pas kort geleden toestemming van de gemeente´, vertelt Hannelore (58). ´We zijn meteen als een razende begonnen, zodat we dit seizoen nog mee kunnen pakken.´

Hannelore woont sinds kort met haar man, Michiel Kostermans, op een tjalk bij Schaphalsterzijl. Daarvoor leefden ze op een schip in Zwolle. ´Michiel is onze supervrijwilliger. We willen dit project echt samen met vrijwilligers doen.´

Het idee voor de tuinderij kwam van Loë (29), die in Eenrum woont. ´Ik geef natuureducatie op basisscholen in de regio en werk daar met schooltuinen´, vertelt ze. ´Die leggen we aan volgens de no dig-methode: je spit de grond niet om, zodat het bodemleven intact blijft. Ik heb ervaring opgedaan bij de Woldtuin in Bedum, waar ze op dezelfde manier werken. Toen dacht ik: dit wil ik zelf ook.´

Hannelore: ´We gingen een keer bij Loë kijken tijdens een oogstdag op de Woldtuin. Toen we het erf opreden, was ik meteen verkocht. Die boerderij, die schuur met prachtige gebinten… ik kreeg er bijna tranen van in mijn ogen. Vroeger woonden we op een boerderij in Kolham, waar ik een grote tuin had. Ik zei: ik zou hier zó mijn werk voor opgeven.´

Loë lachend: ´En dát heb ik goed onthouden.´ Toen ze haar moeder vroeg om samen de tuinderij te beginnen, was het antwoord meteen ja. Inmiddels combineert Hannelore het tuinieren met haar werk bij Landschapsbeheer Groningen, waar ze op 1 maart aan de slag ging.

Een flinke hoop biologische compost.
Het bijenhotel staat inmiddels in de beleeftuin in wording.

De tuin zelf krijgt een bijzondere opzet. De veldjes hebben de vorm van een ruit (wybertje) en worden aangelegd met karton als basis, afgedekt met biologische compost. Gif en kunstmest komen er niet in. Alles gebeurt op natuurlijke wijze. Dat komt goed uit: het terrein is archeologisch gebied, dus de bodem mogen ze niet verstoren. Het open karakter blijft, de monumentale boerderij mag niet aan het zicht onttrokken worden.

Hannelore: ´Mooi is dat we hiermee ook de geschiedenis van deze plek weer zichtbaar maken. De wierde en de heerd hadden vroeger een belangrijke rol in de voedselvoorziening voor het klooster van Aduard.´

Dit jaar richten ze zich op twee veldjes, volgend jaar moeten het er vijf zijn. Daarnaast komt er een beleeftuin. In een voormalig Lutje Potje (babyhuisje) worden straks geoogste groenten klaargelegd voor verkoop. Voor de bouw van twee kassen wachten ze nog op toestemming.

Vanaf juli starten de oogstabonnementen. Leden oogsten in principe zelf hun groenten. Loë: ´Voor sommige gewassen, zoals aardappelen, maken we een uitzondering. Het is niet zo praktisch als iedereen die zelf uit de grond moet halen.´

Elke week ontvangen leden een mail met wat er geoogst kan worden met eventueel een instructievideo. De eerste geïnteresseerden hebben zich al gemeld; dit eerste jaar is er plek voor twintig leden.

En wanneer is het seizoen geslaagd? Loë: ´Als we mensen blij en enthousiast maken én zelf ook nog energie overhouden.´ Hannelore: ´Als scholen ons weten te vinden – bijvoorbeeld die waar Loë lesgeeft – zodat kinderen kunnen zien hoe zo’n tuin er op grotere schaal uitziet. En als we erin slagen een enthousiaste groep vrijwilligers om ons heen te verzamelen.´