Onderdendam is een dorp met weinig voorzieningen, maar opvallend genoeg wél met een peuterspeelzaal. Kleinschalig en precies passend bij een dorp van nog geen 500 inwoners. Toch staat de speelzaal onder druk.
Op deze vrijdagochtend hebben juf Alet Doesburg en vaste vrijwilliger Beatriz Dobma in het oostelijke deel van dorpshuis Zijlvesterhoek drie kinderen onder hun hoede.
Norah en Mason werken geconcentreerd aan hun lampion voor Sint Maarten, terwijl Thijn zich vermaakt in de speelhoek. Alet: ´Twee kinderen zijn ziek vandaag. Het is de tijd van het jaar.´
Peuterspeelzaal Onderdendam valt onder de Stichting Onderdendam Speelt, met Roos Kotterer als voorzitter en penningmeester. Zij was degene die in 2017 het initiatief nam om de peuterspeelzaal te behouden. Al snel sloten Annelies Olthof en Kristel Rutgers zich bij haar aan. Annelies zit nog altijd in het bestuur. Daarnaast is er een groep van twaalf vrijwilligers.
Terwijl de kinderen knutselen en spelen, vertelt Roos hoe het allemaal begon: ´Het is belangrijk dat er in het dorp een plek is waar jonge kinderen elkaar ontmoeten. Dat draagt bij aan de leefbaarheid. In 2017 sloot de laatste basisschool, De Haven, haar deuren. De peuterspeelzaal zat in dat gebouw en zou verhuizen naar Bedum.´
´Het heeft veel voeten in de aarde gehad, maar uiteindelijk is het gelukt om de voorziening te behouden. Alet was toen al peuterjuf in Onderdendam en wilde graag in loondienst verder. We konden gelukkig terecht in het dorpshuis, in het dorp waren ook geen andere geschikte locaties voorhanden.´
De speelzaal biedt ruimte aan twee groepen van maximaal acht peuters, die er twee ochtenden per week terechtkunnen. Momenteel zijn er elf peuters, afkomstig uit Onderdendam en omliggende dorpen als Bedum, Winsum en Warffum. Nieuwe aanmeldingen zijn dan ook van harte welkom.
De toekomst is onzeker, vertelt Roos, docent Nederlands op een middelbare school in Burgum. ´Een uitdaging is dat werkende ouders vaak behoefte hebben aan opvang voor een groter deel van de dag. We hadden een tijdlang een gastouder die de peuters om half één meenam, maar dat is helaas gestopt.´
´Hoewel de peuterspeelzaal officieel onder kinderopvang valt, verschilt ze in aanpak en sfeer wezenlijk van de reguliere opvang. We zijn kleinschalig en bieden persoonlijke aandacht en vaste gezichten. Het is feitelijk een korte lesdag als voorbereiding op de basisschool. Ouders kiezen daar bewust voor.´
´De eisen zijn hoog en als kleine organisatie maken we relatief veel kosten. We werken zonder winstoogmerk, in tegenstelling tot de grote kinderopvangorganisaties. We proberen altijd een bescheiden buffer op te bouwen voor tegenslagen.´
´Naast de ouderbijdrage halen we inkomsten uit acties. Zo staan we op de kerstmarkt in het dorpshuis en organiseren we samen met bakkerij Hoekstra uit Bedum broodacties rond Kerst en Pasen. Met die opbrengst betalen we de uitjes en sinterklaascadeautjes.´
´Dankzij ´t Nut Onderdendam bestaan we nog. Zij hebben ons bij de start financieel gesteund en ook na corona geholpen toen het moeilijk ging. We kunnen onszelf nog bedruipen. Mogelijk nog eens aankloppen voelt wat ongemakkelijk. Uiteindelijk moet je de peuterspeelzaal ook praktisch en realistisch blijven bekijken.´
´Maar er zit een stuk van mij in; het is begonnen uit idealisme. Ik hoop vurig dat we nog jaren blijven bestaan. Mensen komen ´s ochtends even langs om te kletsen en samen koffie te drinken. Het is niet alleen voor de peuters belangrijk, maar voor het hele dorp.´